یه سیگنال از زوال عقل آینده ممکنه تو شکل مغز شما پنهان باشه

یه درک بهتر از خطر زوال عقل می‌تونه منجر به بهبودهایی تو مراقبت و درمان‌ها بشه و یه تحقیق جدید، یه ارتباطی رو بین تغییرات تو شکل مغز و کاهش تو عملکردهای شناختی—مثل حافظه و استدلال—شناسایی می‌کونه.

ایده اینه که بعضی از فرسودگی‌هایی که در نهایت منجر به زوال عقل می‌شن، می‌تونن ساختار و شکل مغز رو هم تغییر بدن و توجه به این تغییرات می‌تونه یه راه نسبتاً ساده برای فاش کردن زوال عقل تو مراحل اولیه باشه.

این یافته‌های جدید از محققای دانشگاه کالیفرنیا، ایرواین (UC Irvine) و دانشگاه لا لاگونا تو اسپانیا هستن و بر اساس چیزی که ما همین الانش هم در مورد اینکه چطور مغز به طور طبیعی با بالا رفتن سن کوچیک می‌شه، می‌دونیم، ساخته شدن.

نیلز جانسن، دانشمند علوم اعصاب از دانشگاه لا لاگونا، میگه: «بیشتر تحقیقات پیری مغز روی این تمرکز می‌کنن که چقدر بافت تو مناطق مختلف از بین میره.»

«چیزی که ما فهمیدیم اینه که شکل کلی مغز به روش‌های سیستماتیکی تغییر می‌کونه و اون تغییرات، ارتباط نزدیکی با اینکه آیا کسی اختلال شناختی نشون میده یا نه، دارن.»

این تیم ۲,۶۰۳ تا اسکن MRI مغز رو از آدمای ۳۰ تا ۹۷ ساله تحلیل کردن و تغییرات ساختاری و شکلی رو در طول زمان دنبال کردن و اونا رو با نمره‌های تست شناختی شرکت‌کننده‌ها مقایسه کردن.

محقق‌ها فهمیدن که انبساط‌ها و انقباض‌های مرتبط با سن تو شکل مغز، تو همه مناطق مغز یکسان نبودن و تو اون آدمایی که یه سطحی از زوال شناختی رو تجربه می‌کردن، این ناهمواری تمایل داشت که قابل توجه‌تر باشه.

مثلاً، نشون داده شد که مناطقی از مغز تو سمت عقب سر، با بالا رفتن سن کوچیک می‌شن و مخصوصاً برای اونایی که تو تست‌های توانایی استدلال نمره پایین‌تری گرفتن. برای اینکه این روابط دقیق‌تر مشخص بشن، به داده‌های خیلی بیشتری نیاز هست، ولی این تحقیق میگه که این روابط وجود دارن.

پیامدهای بیشتری هم برای بیماری‌های تخریب‌کننده عصبی مثل آلزایمر، که تو اونا آسیب مغزی جمع می‌شه، وجود داره.

محقق‌ها پیشنهاد می‌کنن که یه مرکز حافظه حیاتی به اسم قشر آنتورینال ممکنه با تغییرات شکلی مرتبط با سن، تحت فشار قرار بگیره؛ و این همون منطقه‌ایه که پروتئین‌های سمی مرتبط با آلزایمر معمولاً شروع به جمع شدن می‌کنن.

مایکل یاسا، دانشمند علوم اعصاب از UC Irvine، میگه: «این می‌تونه کمک کنه بفهمیم چرا قشر آنتورینال، نقطه صفر آسیب‌شناسی آلزایمره. اگه مغز در حال پیری، به تدریج به شکلی تغییر می‌کونه که این منطقه شکننده رو به یه مرز سفت فشار میده، ممکنه طوفان کاملی رو برای ریشه دواندن آسیب ایجاد کنه.»

«فهمیدن اون فرآیند، یه راه کاملاً جدیدی رو برای فکر کردن در مورد مکانیزم‌های بیماری آلزایمر و امکان تشخیص زودهنگام به ما میده.»

اسکن‌های مغزی بیشتر و اندازه‌گیری‌های دقیق‌تر، به پیشرفت بیشتر این تحقیق کمک می‌کونه. این تیم مشتاقن که بررسی کنن چرا بعضی از مناطق مغز ممکنه با بالا رفتن سن گسترش پیدا کنن و این چطور به شناخت ربط داره.

نتیجه‌گیری: این شواهدیه که نشون میده نه تنها حجم مغز تو سلامتی و پیری مهمه، بلکه شکل سه‌بعدی مغز هم مهمه؛ شکلی که از کلی منطقه مختلف تشکیل شده که همه‌شون با هم کار می‌کنن تا ذهن ما رو تیز و فعال نگه دارن.

یاسا میگه: «ما تازه داریم شروع به باز کردن این می‌کنیم که هندسه مغز چطور بیماری رو شکل میده. ولی این تحقیق نشون میده که جواب‌ها ممکنه جلوی چشممون پنهان باشن؛ تو خودِ شکل مغز.»

لينک منبع