نورون‌های حساس به استرس ممکنه تأثیر قدرتمندی روی کل مغز ما داشته باشن!

یک جمعیت کوچک از سلول‌های عصبی به نظر می‌رسه مسئول جریان خون و فعالیت عصبی توی کل مغز باشن؛ یافته‌هایی که می‌تونن پیامدهای مهمی توی مطالعه‌ی خواب، زوال عقل و سلامت کلی مغز داشته باشن.

این نوع سلول به عنوان نورون نوع I nNOS نامیده می‌شه. این نورون‌ها به تعداد کمی عمدتاً توی لایه‌های عمقی قشر مغز یافت می‌شن و در برابر استرس روانی آسیب‌پذیر هستن. برای درک بیشتر نقش نورون نوع I nNOS، محققان دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا اون‌ها رو به طور انتخابی از مغز موش‌ها حذف کردن تا اثرات اون رو مطالعه کنن.

بدون نورون‌های نوع I nNOS، مغز جریان خون کاهش یافته، ضربان خون ضعیف‌تر (که به عنوان وازوموشن (vasomotion) شناخته می‌شه) و فعالیت عصبی کمتری رو نشون داد. امواج مغزی کند به نام امواج دلتا هم ضعیف‌تر شدن، و سمت چپ و راست مغز موش‌ها کمتر با هم هماهنگ بودن.

پاتریک درو (Patrick Drew)، مهندس زیست‌پزشکی، می‌گه: «توی مغز شما، شریان‌ها، وریدها و مویرگ‌ها با گشاد شدن و انقباض مداوم هر چند ثانیه یک بار، به جابه‌جایی مایعات کمک می‌کنن، که ما بهش نوسان خودبه‌خودی می‌گیم. کارهای قبلی آزمایشگاه ما نشون داده که نورون‌های nNOS برای تنظیم جریان خون توی مغز مهم هستن. بعد از هدف قرار دادن و حذف یک زیرمجموعه از این نورون‌ها، ما کاهش قابل توجهی رو توی دامنه‌ی این نوسانات مشاهده کردیم.»

این تحقیق نشون می‌ده که نورون‌های نوع I nNOS ممکنه توی چندین فرآیند کلیدی مغز نقش داشته باشن. به عنوان مثال، امواج دلتا ارتباط نزدیکی با خواب دارن، و محققان متوجه شدن که کاهش جریان خون و فعالیت عصبی توی طول خواب بیشتر بوده. این به این معنیه که نورون‌های نوع I nNOS می‌تونن برای یک چرخه‌ی خواب سالم حیاتی باشن.

در همین حال، وازوموشن برای پاکسازی مواد زائد از مغز مهمه، فرآیندی که مختل می‌شه و منجر به آسیب توی چندین بیماری تحلیل عصبی، از جمله آلزایمر و سایر اشکال زوال عقل، می‌شه.

محققان توی مقاله‌ی منتشر شده‌ی خودشون می‌نویسن: «این نشون می‌ده که یک جمعیت کوچک از نورون‌های nNOS-مثبت برای تنظیم دینامیک عصبی و عروقی توی کل مغز ضروری هستن، و این احتمال رو افزایش می‌ده که از دست دادن این نورون‌ها می‌تونه به توسعه‌ی بیماری‌های تحلیل عصبی و اختلالات خواب کمک کنه.»

مطالعات آینده می‌تونن این ارتباطات رو که فقط توی مغز موش‌ها مشاهده شده، تأیید کنن. دلیل خوبی برای باور به این وجود داره که مغز انسان ممکنه به طور مشابه عمل کنه، که به این معنیه که اختلالات عصبی رایج ممکنه شامل اختلالاتی توی نورون‌های نوع I nNOS خودمون باشه.

یک جریان خون ثابت توی مغز برای رساندن اکسیژن و مواد مغذی ضروریه، و برای تنظیم سلامت روانی هم مهمه. استرس یا عوامل دیگه‌ای که روی سلول‌های دخیل توی تنظیم اون جریان تأثیر می‌ذارن، ممکنه یک محرک قابل توجه برای آسیب و در نتیجه اهدافی برای درمان‌های آینده باشن.

درو می‌گه: «کاهش جریان خون یکی از عوامل متعددی هست که به کاهش عملکرد مغز و بیماری‌های تحلیل عصبی کمک می‌کنه. در حالی که می‌دونیم پیری نقش مهمی توی این موضوع بازی می‌کنه، از دست دادن این نورون‌های کمیاب به دلیل استرس مزمن می‌تونه یک علت محیطی کشف نشده برای سلامت ضعیف مغز باشه.»

لينک منبع